Mô tả bệnh (nguyên nhân và triệu chứng)

Định nghĩa: Vi vôi hóa tuyến vú là phát hiện canxi lắng đọng trong mô vú dưới dạng những chấm nhỏ (các chấm trắng nhỏ), phần lớn không gây triệu chứng và được phát hiện qua chụp X-quang tuyến vú (mammography).
Sinh lý bệnh và nguyên nhân: Vi vôi hóa hình thành do canxi lắng đọng trong các ống tuyến hoặc mô tiểu thùy tuyến vú. Có nhiều nguyên nhân, như ung thư vú giai đoạn sớm (đặc biệt là ung thư biểu mô tại chỗ/DCIS), tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng tuyến vú trước đây, chấn thương (va đập mạnh), bất thường trong việc bài tiết dịch tuyến vú, v.v.
Ý nghĩa lâm sàng: Bản thân vi vôi hóa không gây triệu chứng, nhưng một số hình thái nhất định trên hình ảnh (cụm dày đặc, dạng không đều, dạng đường thẳng hoặc phân nhánh, v.v.) có thể liên quan đến ung thư và có thể cần sinh thiết. Có báo cáo cho thấy khoảng 20% trường hợp vi vôi hóa được phát hiện qua kiểm tra được chẩn đoán là ung thư.
Triệu chứng: Phần lớn không có triệu chứng (không sờ thấy). Hiếm khi có thể kèm theo đau hoặc cảm giác có khối ở vú, nhưng vi vôi hóa hiếm khi tự gây ra triệu chứng.

Phương pháp điều trị

Nguyên tắc chung: Vi vôi hóa không phải là một bệnh mà là một phát hiện trên hình ảnh; nếu được đánh giá là dấu hiệu lành tính thì không cần điều trị riêng.
Quản lý theo phát hiện trên hình ảnh
- Dấu hiệu nghi ngờ (dạng cụm, nhỏ và không đều, dạng đường thẳng/phân nhánh, v.v.): thực hiện sinh thiết (thông thường là sinh thiết lõi bằng kim dưới hướng dẫn lập thể [dưới hướng dẫn X-quang], hoặc sinh thiết cắt bỏ tại chỗ khi cần) để xác định có ác tính hay không.
- Dấu hiệu lành tính: theo dõi hình ảnh định kỳ (khoảng cách giữa các lần kiểm tra tùy thuộc tình trạng lâm sàng, có thể mỗi năm một lần hoặc 6 tháng một lần theo khuyến nghị của bác sĩ).
Khi được chẩn đoán là ung thư vú: thực hiện điều trị ung thư vú tiêu chuẩn (phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, điều trị nội tiết, điều trị nhắm trúng đích, v.v.) tùy theo giai đoạn bệnh và đặc điểm mô học.
Quản lý lối sống và lưu ý: khám vú định kỳ (chụp X-quang tuyến vú theo độ tuổi và mức nguy cơ), tự khám vú và trao đổi ngay với nhân viên y tế khi có thay đổi về triệu chứng ở vú. Nếu cần kiểm tra trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú, hãy thông báo cho nhân viên y tế.

Vật dụng cần chuẩn bị (mang theo sẽ giúp ích cho việc khám)

Danh sách các thuốc đang sử dụng (bao gồm thuốc nội tiết và thuốc chống đông).
Kết quả các lần kiểm tra vú trước đây (phim chụp X-quang tuyến vú/siêu âm trước đây hoặc kết quả đọc phim) — việc so sánh với hình ảnh trước đó rất quan trọng.
Tiền sử gia đình (ung thư vú, ung thư buồng trứng ở người thân trực hệ, v.v.) và tiền sử cá nhân (phẫu thuật vú, sinh thiết, viêm vú, chấn thương vú, v.v.).
Thông tin về chu kỳ kinh nguyệt (nếu còn kinh, thông tin này giúp sắp xếp lịch kiểm tra).
Ghi chép về thay đổi triệu chứng (đau vú, tiết dịch, khối sờ thấy được, v.v.).

Ví dụ các nội dung cần xác nhận và câu hỏi khi đến khám ngoại trú

Lần chụp hình ảnh tuyến vú gần đây nhất (khi nào, kết quả ra sao?)
Tiền sử gia đình và nguy cơ di truyền (có cần xét nghiệm BRCA hay không, v.v.)
Khả năng mang thai hoặc tình trạng cho con bú (ảnh hưởng đến việc kiểm tra và điều trị)

Khả năng phát hiện này là ung thư là bao nhiêu?
Vì sao cần làm thêm xét nghiệm (sinh thiết), phương pháp và nguy cơ của xét nghiệm là gì?
Lịch theo dõi sau khi kiểm tra sẽ như thế nào?
Tôi có cần thực hiện biện pháp phòng ngừa hoặc thay đổi thói quen sinh hoạt nào không?
Nguy cơ biến chứng và thời gian hồi phục dự kiến sau sinh thiết (hoặc phẫu thuật) là bao lâu?

Hình thái vôi hóa nhìn thấy trên hình ảnh (ví dụ: dạng cụm, dạng đường thẳng/phân nhánh, dạng rải rác, v.v.) có ý nghĩa gì? Hình thái này làm tăng nguy cơ ung thư đến mức nào?
Bác sĩ nói rằng hiện chưa thể chẩn đoán xác định chỉ dựa trên phát hiện hình ảnh; giữa sinh thiết lõi bằng kim dưới hướng dẫn lập thể và sinh thiết cắt bỏ bằng phẫu thuật, bác sĩ khuyến nghị phương pháp nào? Ưu và nhược điểm của từng lựa chọn là gì?