Nhiễm virus papilloma ở người

Mô tả bệnh (nguyên nhân và triệu chứng)

• Nguyên nhân và sinh bệnh học
  • Sốt Tây sông Nile (West Nile fever) là một dạng nhiễm arbovirus do virus Tây sông Nile (West Nile virus, WNV) gây ra. Bệnh chủ yếu lây truyền khi muỗi nhiễm bệnh đốt người; trong tự nhiên, chim là vật chủ chính và muỗi đóng vai trò là vật trung gian truyền bệnh. Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh có thể lây truyền qua truyền máu, ghép tạng, lây truyền dọc hoặc phơi nhiễm trong phòng thí nghiệm.
  • Nguy cơ xâm lấn thần kinh (viêm não, viêm màng não, viêm tủy sống, v.v.) tăng ở người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch.
• Triệu chứng chính
  • Phần lớn không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ: sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, buồn nôn·nôn, chán ăn, hạch bạch huyết to, đau mắt, v.v.
  • Phát ban da: khoảng một nửa số bệnh nhân nhẹ có thể xuất hiện phát ban tạm thời ở lưng·ngực·chi trên (cải thiện trong khoảng một tuần).
  • Xâm lấn thần kinh (hiếm gặp nhưng nặng): thay đổi ý thức, yếu cơ nghiêm trọng, liệt mềm, co giật, bất thường dây thần kinh sọ, viêm thần kinh thị giác, v.v.
• Tóm tắt chẩn đoán
  • Tiêu chuẩn chẩn đoán bao gồm phát hiện IgM đặc hiệu với WNV trong huyết thanh hoặc dịch não tủy (hoặc hiệu giá kháng thể huyết thanh tăng gấp 4 lần), hoặc phát hiện vật liệu di truyền của virus (PCR)/kháng nguyên, hoặc phân lập virus.

Phương pháp điều trị

• Điều trị tiêu chuẩn
  • Hiện chưa có thuốc kháng virus hoặc vắc-xin dùng cho người được xác lập. Điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ.
  • Thể nhẹ: bù nước, hạ sốt·giảm đau, nghỉ ngơi.
  • Khi có xâm lấn thần kinh: có thể cần nhập viện và điều trị tích cực ở mức độ chăm sóc đặc biệt (hỗ trợ hô hấp, điều trị co giật, kiểm soát áp lực nội sọ, v.v.).
  • Quản lý cụ thể: dùng thuốc chống co giật khi co giật, vật lý trị liệu·phục hồi chức năng đối với yếu cơ·liệt, phòng ngừa·điều trị nhiễm khuẩn thứ phát.
• Lưu ý/tự chăm sóc
  • Chú ý sốt·mất nước; khi triệu chứng trở nên nặng hơn (giảm ý thức, khó thở, yếu vận động tiến triển, v.v.), lập tức đến cơ sở y tế cấp cứu.
  • Trong giai đoạn cấp tính, không được hiến máu·hiến tạng (tuân theo hướng dẫn của cơ quan liên quan).
• Biến chứng
  • Có thể xảy ra các biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng như di chứng thần kinh (yếu cơ kéo dài, khiếm khuyết thần kinh), viêm cơ tim, viêm tụy, viêm gan, v.v.; khi có xâm lấn thần kinh, tỷ lệ tử vong tăng (tùy báo cáo, từ vài phần trăm đến mức 10%).

Điểm cần kiểm tra trước khi khám ngoại trú (bao gồm vật dụng cần chuẩn bị·nội dung cần xác nhận và ví dụ câu hỏi)

• Đồ dùng/thông tin cần mang theo
  • Danh sách tất cả các loại thuốc đang dùng (bao gồm thuốc kê đơn·không kê đơn·thực phẩm bổ sung)
  • Tiền sử bệnh (tình trạng ức chế miễn dịch, gần đây có truyền máu·ghép tạng hay không, v.v.)
  • Ghi lại thời điểm bắt đầu·diễn biến triệu chứng (ngày bắt đầu sốt, ngày xuất hiện phát ban·triệu chứng thần kinh, v.v.)
  • Lịch sử du lịch nước ngoài gần đây (khu vực đang lưu hành bệnh), hoạt động ngoài trời·có bị muỗi đốt hay không
  • Nếu có, mang theo kết quả xét nghiệm trước đây (xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm kháng thể trước đó, v.v.)
• Thông tin cốt lõi cần báo cho bác sĩ khi khám ngoại trú
  • Có hay không các triệu chứng thần kinh như sốt·đau đầu·yếu cơ·thay đổi ý thức và tốc độ tiến triển
  • Gần đây có truyền máu·ghép tạng·mang thai·đang trong tình trạng ức chế miễn dịch hay không
• Ví dụ câu hỏi tiêu biểu (câu mà bệnh nhân có thể tự sử dụng)
  • "Các triệu chứng bắt đầu từ khi nào ạ?"
  • "Gần đây tôi có từng được truyền máu hoặc ghép tạng không ạ?"
  • "Tôi có từng đi du lịch nước ngoài hoặc bị nhiều muỗi đốt không ạ?"

Ví dụ các câu hỏi chung để hỏi bác sĩ

• Tác dụng phụ của thuốc này là gì ạ? (Liên quan đến thuốc hạ sốt·điều trị triệu chứng hiện được kê)
• Nếu các triệu chứng của tôi trở nên nặng hơn, trong trường hợp nào tôi cần đến phòng cấp cứu ạ?
• Khả năng tôi cần nhập viện hoặc điều trị tại đơn vị chăm sóc đặc biệt là bao nhiêu ạ?
• Sau khi hồi phục, khả năng xuất hiện di chứng (yếu cơ, triệu chứng thần kinh) ở mức độ nào ạ?
• Sau khi nhiễm bệnh, từ khi nào tôi có thể hiến máu hoặc hiến tạng ạ?

Ví dụ câu hỏi tùy theo bệnh

• Gần đây tôi bị yếu cơ nghiêm trọng (đặc biệt là liệt mềm ở tay chân), có cần nghi ngờ xâm lấn hệ thần kinh không ạ? Trước tiên cần làm xét nghiệm nào ạ?
• Gần đây tôi đã được truyền máu (hoặc ghép tạng) và hiện đang bị sốt. Tôi có cần xét nghiệm nhiễm virus Tây sông Nile không ạ? Có thể làm xét nghiệm ở đâu ạ?

(Tham khảo: Chẩn đoán được thực hiện bằng xét nghiệm WNV IgM/IgG trong huyết thanh·dịch não tủy, PCR và khi cần thì chuyển đến cơ quan y tế·cơ sở chuyên môn. Hãy tuân thủ hướng dẫn y tế địa phương và hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn của bệnh viện.)