Sảy thai lưu

Mô tả bệnh (nguyên nhân và triệu chứng)

• Định nghĩa: Sẩy thai lưu (missed abortion) là tình trạng mô thai đã chết vẫn còn lưu lại trong tử cung từ vài ngày đến vài tuần do cổ tử cung vẫn đóng, mặc dù thai đã chết trong tử cung.
• Nguyên nhân và sinh lý bệnh: Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân được cho là bất thường nhiễm sắc thể hoặc dị tật của phôi thai và thai nhi ở giai đoạn sớm. Nếu mô còn lưu lại trong tử cung sau khi phôi chết, các chất được giải phóng từ nhau thai và mô thai có thể gây rối loạn đông máu (trường hợp nặng có thể gây DIC); nếu lưu lại trong thời gian dài, nguy cơ viêm và chảy máu sẽ tăng.
• Triệu chứng chính: Thường không có triệu chứng. Hoặc có thể xuất hiện chảy máu âm đạo (chảy máu âm đạo bất thường), tiểu buốt·đau bụng, tử cung không to lên tương ứng với tuổi thai, thoái triển tuyến vú (giảm các thay đổi ở vú). Nếu mô lưu lại trong thời gian dài, có thể xuất hiện xu hướng chảy máu như chảy máu sau chấn thương hoặc chảy máu chân răng.

Phương pháp điều trị

• Tiếp cận chẩn đoán: Kiểm tra nhịp tim và sự phát triển của thai bằng siêu âm (chủ yếu là siêu âm qua ngả âm đạo). Khi cần, chẩn đoán xác định dựa trên tổng hợp kết quả kiểm tra trước đó (siêu âm trước đây, thay đổi β-hCG) và các dấu hiệu lâm sàng.
• Các lựa chọn điều trị
  • Điều trị kỳ vọng (theo dõi): Chờ mô thai tự đào thải; có thể lựa chọn khi triệu chứng nhẹ và nguy cơ nhiễm trùng·chảy máu thấp. Theo dõi tình trạng chảy máu·đau·dấu hiệu nhiễm trùng trong thời gian theo dõi.
  • Điều trị bằng thuốc (gây sẩy): Dùng riêng misoprostol hoặc phối hợp với chế phẩm khác để gây co tử cung và đào thải mô thai. Có thể thực hiện ngoại trú; nếu thất bại, có thể cần điều trị bằng phẫu thuật.
  • Điều trị phẫu thuật: Loại bỏ mô còn sót bằng nạo buồng tử cung (D&C) hoặc nạo hút (nạo hút chân không). Được lựa chọn khi cần loại bỏ ngay, khi điều trị bằng thuốc thất bại hoặc khi người bệnh muốn hoàn tất nhanh chóng.
• Điều trị hỗ trợ
  • Dùng globulin miễn dịch Rh (RhIg) cho sản phụ Rh âm tính (theo khuyến cáo sản khoa).
  • Khi nghi ngờ chảy máu·nhiễm trùng, điều trị bảo tồn·kháng sinh và điều trị cầm máu·hỗ trợ như truyền máu.
  • Hỗ trợ tâm lý: Do cú sốc tinh thần, trầm cảm·lo âu thường gặp sau sẩy thai, nên tư vấn·hỗ trợ tâm lý được khuyến nghị.
• Lưu ý và biến chứng
  • Các trường hợp cần điều trị cấp cứu ngay: chảy máu quá nhiều (chóng mặt, ngất), sốt cao·dịch tiết âm đạo có mùi hôi (nhiễm trùng), đau bụng dữ dội, triệu chứng hạ huyết áp, v.v.
  • Biến chứng: Nhiễm trùng (viêm nội mạc tử cung), chảy máu quá nhiều, rối loạn đông máu (DIC—đặc biệt có thể xảy ra khi mô lưu lại trong thời gian dài), dính buồng tử cung (hội chứng Asherman, chủ yếu sau nạo buồng tử cung nhiều lần), hiếm khi ảnh hưởng đến khả năng sinh sản (trong phần lớn trường hợp, khả năng mang thai tự nhiên sau đó vẫn cao).
• Theo dõi: Kiểm tra xem nồng độ β-hCG trong máu có giảm hay không hoặc kiểm tra bằng siêu âm xem còn mô lưu lại trong tử cung hay không. Lịch tái khám được quyết định dựa trên triệu chứng lâm sàng và kết quả xét nghiệm.
• Chăm sóc sinh hoạt: Nghỉ ngơi, dùng thuốc giảm đau·thuốc đã được kê đơn, khuyến nghị hạn chế quan hệ tình dục·thụt rửa âm đạo và các hoạt động tương tự cho đến khi không còn nguy cơ chảy máu·nhiễm trùng (tuân theo chỉ định của bác sĩ).

Các điểm cần kiểm tra trước khi khám ngoại trú (bao gồm vật dụng cần chuẩn bị và ví dụ câu hỏi)

• Vật dụng và thông tin cần chuẩn bị
  • Danh sách các thuốc đang dùng (bao gồm thuốc kê đơn·thuốc không kê đơn·thuốc thảo dược Hàn Quốc·thực phẩm bổ sung)
  • Kết quả xét nghiệm·siêu âm gần đây (nếu có thể, bản in hoặc ảnh), ngày bắt đầu kỳ kinh cuối (LMP) và thông tin về tuổi thai
  • Nhóm máu·tình trạng Rh (nếu biết)
  • Ghi chép triệu chứng: thời điểm bắt đầu chảy máu·đặc điểm (so sánh với lượng máu kinh), mức độ đau (thang điểm đau), có sốt·dịch tiết có mùi hay không, nhật ký thay đổi triệu chứng
  • Tiền sử sản khoa (sẩy thai·phẫu thuật·vô sinh trước đây, v.v.)
  • Thông tin liên lạc và việc có người hỗ trợ (người đi cùng) hay không
• Chuẩn bị cho các nội dung bác sĩ có thể hỏi khi khám ngoại trú: thời điểm bắt đầu và diễn biến triệu chứng, có sốt hay không, việc dùng thuốc gần đây (đặc biệt là thuốc chống đông máu, v.v.), kết quả siêu âm trước đây, v.v.

Ví dụ các câu hỏi chung dành cho bác sĩ

• Tác dụng phụ và nguy cơ của thuốc (hoặc thủ thuật) này là gì?
• Trường hợp của tôi được khuyến nghị phương pháp điều trị nào (theo dõi·dùng thuốc·phẫu thuật) và lý do là gì?
• Thời gian hồi phục sau điều trị và thời điểm trở lại sinh hoạt hằng ngày là khi nào?
• Khi lập kế hoạch mang thai trong tương lai, tôi cần lưu ý điều gì hoặc nên thực hiện xét nghiệm nào?

Ví dụ các câu hỏi dành riêng cho bệnh

• Nhóm máu của tôi là Rh âm tính, tôi có nhất thiết phải tiêm globulin miễn dịch Rh không? Khi nào sẽ được tiêm?
• Dựa trên kết quả siêu âm, từ thời điểm nào được xác định là “sẩy thai hoàn toàn”, và vì sao bác sĩ khuyến nghị phẫu thuật ngay thay vì theo dõi (chờ đợi)?

(Nếu cần, hãy trao đổi với nhân viên y tế để nhận được kế hoạch cụ thể phù hợp với tiền sử bệnh và kết quả xét nghiệm cá nhân.)