Thiểu tinh

Mô tả bệnh (nguyên nhân và triệu chứng)

• Định nghĩa (theo tiêu chuẩn được cung cấp): Lượng tinh dịch từ 3 mL trở lên, độ di động ≥60%, hình thái bình thường ≥60% và số lượng tinh trùng ≥6 triệu/mL được xem là bình thường; thiểu tinh (oligospermia) được quy định là trường hợp số lượng tinh trùng khoảng 2 triệu/mL ~ 4 triệu/mL.
• Sinh lý bệnh chính: Giảm sản xuất tinh trùng tại tinh hoàn (giảm sản xuất tinh trùng hoặc bất thường trưởng thành). Khi nhiệt độ tinh hoàn tăng hoặc xảy ra bất thường về lưu lượng máu・hormone do giãn tĩnh mạch thừng tinhなど, quá trình hình thành tinh trùng bị suy giảm.
• Nguyên nhân chính: Giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch màng tinh hoàn (ứ nước), di chứng sau tinh hoàn ẩn (undescended testis), thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ cao (phòng xông hơi・môi trường làm việc nóng), đồ lót/quần áo bó sát, các bất thường hormone khác hoặc tiền sử nhiễm trùng・chấn thương.
• Triệu chứng chính: Hầu hết không có triệu chứng. Về mặt lâm sàng, bệnh thường được phát hiện như một nguyên nhân gây không thể thụ thai (vô sinh ở hai vợ chồng).

Phương pháp điều trị

• Điều trị nguyên nhân
  • Nếu nguyên nhân là giãn tĩnh mạch thừng tinh: Cải thiện các chỉ số tinh trùng và tăng khả năng thụ thai tự nhiên bằng thắt tĩnh mạch (phẫu thuật điều trị giãn tĩnh mạch, microsurgical varicocelectomy).
  • Nếu có bệnh lý nền như nhiễm trùng hoặc bất thường hormone, điều trị bệnh lý tương ứng (kháng sinh, liệu pháp hormone, v.v.).
• Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (điều trị vô sinh)
  • Nếu không cải thiện bằng thuốc và điều trị bảo tồn hoặc bệnh ở mức độ nặng, cân nhắc các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI).
• Thuốc/bổ sung
  • Chất chống oxy hóa (vitamin E, vitamin C, kẽm, v.v.) hoặc một số liệu pháp hormone (như thuốc kích thích hormone tạo hoàng thể, v.v.) có thể được sử dụng tùy trường hợp, nhưng hiệu quả khác nhau tùy tình trạng của bệnh nhân. Khuyến cáo tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng.
• Quản lý lối sống (tự chăm sóc)
  • Tránh tiếp xúc với nhiệt độ cao (phòng xông hơi・tắm nước nóng・công việc ở nhiệt độ cao), nên mặc đồ lót rộng rãi, tránh hút thuốc・uống quá nhiều rượu・ma túy, duy trì chế độ ăn cân bằng và cân nặng phù hợp.
• Thận trọng và biến chứng
  • Nếu không điều trị bệnh lý nguyên nhân (ví dụ: giãn tĩnh mạch thừng tinh), tình trạng vô sinh có thể kéo dài. Có thể xảy ra biến chứng sau phẫu thuật (nhiễm trùng, đau, phẫu thuật thất bại, v.v.). Cần cân nhắc ảnh hưởng của căng thẳng tâm lý và tác động đến mối quan hệ với bạn đời.
• Tiên lượng
  • Sau khi điều trị nguyên nhân (ví dụ: phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh), đã có báo cáo về việc cải thiện các chỉ số tinh dịch và trường hợp thụ thai tự nhiên ở nhiều bệnh nhân. Tiên lượng phụ thuộc vào nguyên nhân, thời điểm điều trị và tình trạng ban đầu của các chỉ số tinh trùng.

Điểm cần kiểm tra trước khi khám ngoại trú (kèm ví dụ câu hỏi)

• Vật dụng/thông tin cần chuẩn bị
  • Danh sách các thuốc・thực phẩm bổ sung đang sử dụng gần đây (cả thuốc kê đơn và không kê đơn), tiền sử phẫu thuật/chấn thương (đặc biệt là tinh hoàn・vùng bẹn), kết quả xét nghiệm tinh dịch trước đây (nếu có thể, ít nhất 2 lần gần đây), kết quả xét nghiệm hormone・siêu âm trước đây, thông tin về hút thuốc/uống rượu/tiếp xúc nghề nghiệp (nhiệt độ cao・hóa chất), thông tin liên quan đến khả năng mang thai của bạn đời (chu kỳ kinh nguyệt・kết quả xét nghiệm trước đây).
• Thận trọng trước khi xét nghiệm
  • Xét nghiệm tinh dịch thường được thực hiện sau khi kiêng xuất tinh từ 27 ngày (khuyến nghị 34 ngày). Tránh uống quá nhiều rượu・tiếp xúc với nhiệt độ cao・căng thẳng nghiêm trọng trước khi xét nghiệm.
• Những điều cần thông báo cho nhân viên y tế khi đến khám
  • Sốt cao gần đây (cảm lạnh・bệnh sốt), triệu chứng nhiễm trùng cơ quan sinh dục, tiền sử điều trị vô sinh trước đây, v.v.
• Ví dụ câu hỏi (chung)
  • "Cần kiêng xuất tinh trong bao lâu trước khi xét nghiệm?"
  • "Các thuốc đang sử dụng (ví dụ: thuốc huyết áp, thuốc chống trầm cảm) có ảnh hưởng đến tinh trùng không?"

Ví dụ các câu hỏi chung để hỏi bác sĩ

• "Tác dụng phụ và hiệu quả dự kiến của thuốc (hoặc thực phẩm bổ sung) này là gì?"
• "Trong tình huống của chúng tôi, khả năng thụ thai tự nhiên ở mức nào? Tiên lượng ra sao?"
• "Có những điểm nào đặc biệt cần lưu ý trong lối sống?"

Ví dụ câu hỏi tùy theo bệnh

• "Nếu phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh (thắt tĩnh mạch), thường mất bao lâu để số lượng và độ di động của tinh trùng được cải thiện? (Thời điểm dự kiến và tần suất kiểm tra)"
• "Khi số lượng tinh trùng hiện tại (hoặc kết quả xét nghiệm tinh dịch) ở mức này, phương pháp nào trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (ví dụ: IUI, IVF/ICSI) là phù hợp?"

---

Tham khảo (tóm tắt các nội dung chính được cung cấp): Tiêu chuẩn định nghĩa, xu hướng không có triệu chứng, các nguyên nhân chính (giãn tĩnh mạch thừng tinh・tràn dịch màng tinh hoàn・tiếp xúc với nhiệt độ cao, v.v.), phương pháp chẩn đoán (xét nghiệm tinh dịch sau khi kiêng xuất tinh 3~4 ngày → nếu bất thường, xét nghiệm hormone・siêu âm・chụp ống dẫn tinh・sinh thiết mô tinh hoàn, v.v.), điều trị gồm điều trị nguyên nhân (ví dụ: thắt tĩnh mạch) và kỹ thuật hỗ trợ sinh sản khi cần thiết.